Şeker alımını azaltmak amacıyla diyet içecekler, şekersiz gıdalar ve ‘light’ ürünlere yönelen bireylerin sayısı gün geçtikçe artıyor. Ancak Neurology dergisinde yayımlanan bir araştırma, bu tür ürünlerde sıkça kullanılan bazı tatlandırıcıların dikkat çekici etkilerini ortaya koydu. Brezilya’da 12 binden fazla yetişkinin 8 yıl boyunca izlenmesiyle gerçekleştirilen çalışmada, altı yaygın tatlandırıcıyı en fazla tüketenlerin hafıza ve düşünme yeteneklerinin daha hızlı bir şekilde azaldığı belirlendi.
İşte detaylar.
ScienceDaily
Hangi Tatlandırıcılar Beyin Sağlığıyla İlişkilendirildi?
Araştırmada daha hızlı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirilen altı tatlandırıcı şunlardır:
-
Aspartam
-
Sakarin
-
Asesülfam-K
-
Eritritol
-
Sorbitol
-
Ksilitol
Bu tatlandırıcılar başta diyet içecekler, şekersiz sakız ve şekerlemeler, light yoğurtlar ile düşük kalorili tatlılar olmak üzere birçok üründe yer almaktadır. Araştırmada incelenen diğer bir tatlandırıcı olan tagatoz içinse benzer bir ilişkiye rastlanmamıştır. Araştırmacılar bunun tagatozun beyin üzerinde koruyucu etkisi olduğu ya da daha güvenilir olduğu anlamına gelmediğini belirtmektedir.
Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?
São Paulo Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen çalışmaya ortalama yaşı 52 olan 12.772 yetişkin katıldı. Katılımcıların bir önceki yıl ne tükettiklerine dair bilgiler anketlerle toplandı ve tatlandırıcı tüketim düzeylerine göre üç gruba ayrıldılar.
En az tüketen grupta günlük ortalama alım 20 miligram iken, en çok tüketen grupta bu miktar 191 miligrama kadar çıkmıştır. Katılımcılar yaklaşık 8 yıl boyunca başlangıçta, ortada ve sonunda olmak üzere üç kez hafıza ve düşünme testlerine tabi tutulmuştur.
Hafıza ve Düşünme Becerisi Yüzde 62 Daha Hızlı Azaldı
Elde edilen sonuçlara göre, tatlandırıcıları en çok tüketen grup genel düşünme ve hafıza becerileri açısından en az tüketen gruba göre yüzde 62 daha hızlı gerilemiştir. Araştırmacılar bu farkın yaklaşık olarak 1,6 yıllık ek bilişsel yaşlanmaya tekabül ettiğini ifade etmektedir. Orta düzeyde tüketim gösteren grubun gerilemesi ise yüzde 35 oranında daha hızlı gerçekleşmiştir.
60 Yaş Altındaki ve Diyabetik Bireylerde Bağlantı Daha Belirgin
Bağlantının özellikle 60 yaş altındaki katılımcılarda dikkat çektiği tespit edilmiştir. Bu gruptaki yüksek tatlandırıcı alımı, sözel akıcılık ile genel bilişsel performansta daha hızlı bir düşüşle ilişkilendirilmiştir. 60 yaş üzerindeki bireylerde ise benzer bir bağlantıya rastlanmamıştır. Diyabet hastası olan kişilerde de ilişkinin daha güçlü olduğu gözlemlenmiştir.
Tatlandırıcıları Tamamen Bırakmalı mıyız?
Araştırmanın gözleme dayalı olduğunu ve tatlandırıcıların bilişsel gerilemeye neden olduğuna dair kesin bir kanıt sunmadığını unutmamak gerekir. Elde edilen sonuçlara başka etkenler de etki etmiş olabilir. Ayrıca beslenme bilgileri katılımcıların kendi beyanlarına dayanmakta olup, piyasadaki tüm tatlandırıcılar detaylı olarak incelenmemiştir.
Çalışmanın yazarlarından Dr. Claudia Kimie Suemoto da bulguların doğrulanması için ilave araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır:
‘Bulgularımız, bazı tatlandırıcıların zaman içerisinde beyin sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği düşüncesini uyandırıyor.’
UYARI: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Beslenme düzeninizde değişiklik yapmadan önce özellikle diyabet gibi rahatsızlıklarınız varsa doktorunuza danışmanız önerilir. Ayrıca satın aldığınız ürünlerin içerik etiketlerini dikkatlice okumayı unutmayın!